درمان خانگی کرمک در بزرگسالان، ۷ روش طبیعی + درمان قطعی و توصیه پزشکان
خارش شدید اطراف مقعد، بهویژه هنگام شب، یکی از شایعترین علائم ابتلا به کرمک است؛ مشکلی که اگرچه بیشتر در کودکان دیده میشود، اما بزرگسالان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. بسیاری از افراد پس از مشاهده علائم، ابتدا به دنبال درمان خانگی کرمک هستند تا بدون مصرف دارو از شر این انگل خلاص شوند. اما آیا این روشها واقعاً مؤثرند؟
واقعیت این است که برخی مواد غذایی و درمانهای طبیعی ممکن است به کاهش علائم یا بهبود شرایط روده کمک کنند، اما تاکنون شواهد علمی کافی برای اثبات درمان قطعی کرمک با روشهای خانگی وجود ندارد. از سوی دیگر، کرمک بسیار مسری است و اگر درمان بهدرستی انجام نشود، احتمال انتقال آن به سایر اعضای خانواده یا عود مجدد بیماری وجود دارد.
در این مقاله از مجله زندگی سالم، ضمن معرفی درمان خانگی کرمک در بزرگسالان و کودکان، به بررسی روشهای علمی درمان، راههای پیشگیری و نکاتی میپردازیم که باید حتماً بدانید.
کرمک چیست؟
کرمک (Pinworm) نوعی انگل سفیدرنگ، باریک و کوچک است که در روده بزرگ انسان زندگی میکند. کرم ماده معمولاً شبها از روده خارج شده و اطراف مقعد تخمگذاری میکند؛ به همین دلیل خارش شبانه مهمترین علامت این بیماری محسوب میشود.
تخمهای کرمک بهراحتی از طریق دست آلوده، لباس، ملحفه، اسباببازی، مواد غذایی یا گردوغبار منتقل میشوند و به همین دلیل سرعت انتقال آن در محیط خانواده و مهدکودکها بسیار زیاد است.
در این مقاله با درمان خانگی آفت دهان و روشهای جلوگیری از زخم دهان آشنا شوید.
علائم کرمک در بزرگسالان و کودکان
گاهی فرد مبتلا هیچ علامتی ندارد، اما شایعترین نشانههای کرمک عبارتاند از:
- خارش شدید اطراف مقعد بهویژه هنگام شب
- بیخوابی و اختلال خواب
- بیقراری کودکان
- تحریکپذیری
- درد یا ناراحتی شکم
- کاهش اشتها
- مشاهده کرمهای سفید کوچک در مدفوع یا اطراف مقعد
در صورت مشاهده این علائم، مراجعه به پزشک برای تشخیص و درمان توصیه میشود.
درمان خانگی کرمک؛ آیا مؤثر است؟
بسیاری از روشهای خانگی که سالهاست برای درمان کرمک توصیه میشوند، بیشتر بر پایه تجربیات سنتی هستند و نباید جایگزین داروهای ضدانگل شوند. با این حال، برخی از این مواد ممکن است در کنار درمان پزشکی به سلامت دستگاه گوارش کمک کنند.
۱. روغن نارگیل
روغن نارگیل به دلیل داشتن اسید لوریک دارای خواص ضدمیکروبی است و برخی افراد آن را به عنوان درمان خانگی کرمک استفاده میکنند.
روش مصرف پیشنهادی:
- روزانه یک قاشق چایخوری روغن نارگیل خوراکی
- استفاده موضعی مقدار کمی روغن اطراف مقعد قبل از خواب (در صورت نداشتن حساسیت پوستی)
البته تاکنون شواهد علمی کافی درباره تأثیر مستقیم روغن نارگیل بر از بین بردن کرمک وجود ندارد.
۲. هویج
هویج سرشار از فیبر است و مصرف آن میتواند به عملکرد بهتر روده کمک کند.
برای درمان خانگی کرمک در بزرگسالان میتوانید:
- هویج خام رندهشده مصرف کنید.
- آن را به سالاد اضافه کنید.
- از پوره هویج در وعدههای غذایی استفاده کنید.
هرچند هویج درمان قطعی کرمک محسوب نمیشود، اما مصرف آن برای سلامت دستگاه گوارش مفید است.
۳. تخم کدو
تخم کدو یکی از شناختهشدهترین مواد طبیعی ضدانگل در طب سنتی است.
ترکیبی به نام کوکوربیتین در تخم کدو وجود دارد که در مطالعات آزمایشگاهی روی برخی انگلها اثراتی نشان داده است، اما درباره کرمک انسان هنوز شواهد قطعی وجود ندارد.
میتوانید تخم کدوی بدون نمک را به عنوان میانوعده مصرف کنید یا آن را به ماست اضافه کنید.
۴. ترکیب میخک و دانه کتان
در طب سنتی از ترکیب پودر میخک و دانه کتان برای کمک به سلامت روده استفاده میشود.
این ترکیب را میتوان به مقدار کم به غذا، سالاد یا ماست اضافه کرد، اما نباید انتظار درمان قطعی کرمک را از آن داشت.
۵. پیاز
پیاز دارای ترکیبات گوگردی و آنتیاکسیدانهای فراوان است که برای سلامت عمومی بدن مفید هستند.
مصرف منظم پیاز در رژیم غذایی میتواند به سلامت دستگاه گوارش کمک کند، اما هیچ مطالعه معتبری ثابت نکرده است که پیاز بتواند کرمک را از بین ببرد.
۶. سرکه سیب
برخی منابع سنتی مصرف سرکه سیب رقیقشده را برای تغییر محیط دستگاه گوارش پیشنهاد میکنند.
اگر قصد استفاده دارید، یک قاشق غذاخوری سرکه سیب را در یک لیوان آب رقیق کنید و در حد اعتدال مصرف کنید.
افراد مبتلا به زخم معده، رفلاکس یا مشکلات گوارشی بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند.
۷. روغن کرچک
روغن کرچک خاصیت ملین دارد و ممکن است به تخلیه روده کمک کند.
اما باید توجه داشت که روغن کرچک درمان کرمک نیست و مصرف بیش از حد آن میتواند باعث اسهال، کمآبی بدن و اختلالات الکترولیتی شود.
بهترین درمان کرمک چیست؟
بر اساس توصیه متخصصان، درمان اصلی کرمک مصرف داروهای ضدانگل مانند:
- مبندازول
- آلبندازول
- پیرانتل پاموات
نکته مهم این است که معمولاً تمام اعضای خانواده باید همزمان درمان شوند؛ حتی اگر علامتی نداشته باشند، زیرا احتمال انتقال انگل بسیار زیاد است.
همچنین پزشک معمولاً دو هفته بعد، یک دوز دوم دارو را برای جلوگیری از عود بیماری تجویز میکند.
برای درمان کرمک رعایت بهداشت از دارو هم مهمتر است
حتی اگر بهترین داروی ضدانگل را مصرف کنید، بدون رعایت بهداشت احتمال بازگشت کرمک زیاد است.
برای جلوگیری از انتقال مجدد:
- دستها را مرتب با آب و صابون بشویید.
- ناخنها را کوتاه نگه دارید.
- هر روز لباس زیر را تعویض کنید.
- ملحفه، حوله و لباسها را با آب داغ بشویید.
- صبحها دوش بگیرید تا تخمهای احتمالی از روی پوست پاک شوند.
- از خاراندن اطراف مقعد خودداری کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در موارد زیر مراجعه به پزشک ضروری است:
- علائم بیش از دو هفته ادامه داشته باشد.
- خارش بسیار شدید باشد.
- کودک دچار کاهش وزن یا بیاشتهایی شود.
- باردار باشید.
- علائم پس از درمان دوباره برگردد.
- کرمک در کودکان زیر دو سال مشاهده شود.
آیا درمان خانگی کرمک در بزرگسالان کافی است؟
خیر. اگرچه برخی مواد طبیعی ممکن است به سلامت دستگاه گوارش کمک کنند، اما درمان خانگی کرمک در بزرگسالان جایگزین داروهای ضدانگل نیست.
بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که درمان دارویی، رعایت کامل بهداشت فردی و درمان همزمان اعضای خانواده در کنار هم انجام شوند.
جمعبندی
جستوجوی درمان خانگی کرمک طبیعی است، اما باید بدانید که هیچ روش خانگی بهتنهایی درمان قطعی این انگل محسوب نمیشود. موادی مانند روغن نارگیل، تخم کدو، هویج یا سرکه سیب ممکن است در کنار درمان اصلی مفید باشند، اما برای از بین بردن کامل کرمک باید از داروهای تجویزشده توسط پزشک استفاده کرد.
رعایت بهداشت، شستوشوی مداوم دستها و درمان همزمان تمام افراد خانواده مهمترین راه برای جلوگیری از انتقال و عود مجدد کرمک است.