همه چیز درباره انواع دیابت + علائم، علت و تشخیص
آیا میدانستید میلیونها نفر در جهان بدون اینکه بدانند به مرحلهی «پیشدیابت» رسیدهاند؟ دیابت فقط یک بیماری ساده افزایش قند خون نیست؛ بلکه یک اختلال متابولیکی جدی است که اگر به موقع تشخیص داده نشود میتواند به قلب، کلیه، چشم و اعصاب آسیبهای جدی وارد کند.
شناخت انواع دیابت، اولین قدم برای پیشگیری و کنترل این بیماری خاموش است.
در ادامه به صورت کامل با انواع دیابت، علل ایجاد، علائم و روشهای تشخیص آن آشنا میشوید. همراه مجله زندگی سالم باشید.
دیابت چیست؟
دیابت (Diabetes) یک بیماری مزمن متابولیکی است که در آن بدن یا انسولین تولید نمیکند یا نمیتواند بهدرستی از انسولین استفاده کند. انسولین هورمونی است که وظیفه دارد گلوکز (قند) را وارد سلولها کرده و آن را به انرژی تبدیل کند.
وقتی این فرآیند مختل شود، قند در خون باقی میماند و سطح آن افزایش مییابد.
در این مقاله با خانم دکتر حسین خانی در رابطه با فعالیت بدنی و دیابت؛ کلید پیشگیری و کنترل قند خون + ویدئو، مصاحبه کردهایم.
انواع دیابت کدامند؟
۱. دیابت نوع ۱ (Type 1 Diabetes)
دیابت نوع ۱ زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلولهای تولیدکننده انسولین در پانکراس حمله کرده و آنها را از بین میبرد.
ویژگیهای دیابت نوع ۱:
- توقف کامل یا شدید تولید انسولین
- وابستگی کامل به تزریق انسولین
- شروع معمول در سنین کودکی یا نوجوانی
- حدود ۵ تا ۱۰ درصد کل مبتلایان به دیابت
نتیجه:
در این نوع دیابت، گلوکز وارد سلولها نمیشود و در خون تجمع پیدا میکند، در نتیجه قند خون به شدت بالا میرود.
در این مقاله با دکتر الهه زکی زاده، دکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی در رابطه با تغذیه و دیابت: اصول تغذیهای دیابتیها برای کنترل بهتر بیماری + ویدئو، مصاحبه کردهایم.
۲. دیابت نوع ۲ (Type 2 Diabetes)
دیابت نوع ۲ شایعترین نوع دیابت است و معمولاً به دلیل مقاومت بدن به انسولین ایجاد میشود.
ویژگیهای دیابت نوع ۲:
- کاهش حساسیت سلولها به انسولین
- کاهش نسبی ترشح انسولین
- ارتباط قوی با چاقی و کمتحرکی
- پیشرفت تدریجی و خاموش
عوامل خطر:
- اضافه وزن و چاقی
- سبک زندگی کمتحرک
- رژیم غذایی ناسالم
- زمینه ژنتیکی
۳. پیشدیابت (Prediabetes)
پیشدیابت مرحلهای بین حالت طبیعی و دیابت کامل است که در آن قند خون از حد نرمال بالاتر است اما هنوز به محدوده دیابت نرسیده است.
اهمیت پیشدیابت:
در این مرحله میتوان با اصلاح سبک زندگی از ابتلا به دیابت نوع ۲ جلوگیری کرد.
علت دیابت چیست؟
علت دقیق دیابت هنوز بهطور کامل مشخص نشده است، اما عوامل زیر نقش مهمی دارند:
- ژنتیک و سابقه خانوادگی
- چاقی و اضافه وزن
- کمتحرکی
- رژیم غذایی پرقند و پرچرب
- اختلال در عملکرد پانکراس
علائم دیابت
- تشنگی بیش از حد
- تکرر ادرار
- خستگی شدید
- کاهش وزن ناگهانی
- تاری دید
- دیر خوب شدن زخمها
روشهای تشخیص دیابت
۱. آزمایش قند خون ناشتا (FBS)
این تست پس از ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا بودن انجام میشود:
- نرمال: کمتر از ۱۰۰
- پیشدیابت: ۱۰۰ تا ۱۲۵
- دیابت: ۱۲۶ یا بیشتر
۲. تست تحمل گلوکز (OGTT)
در این آزمایش، ابتدا قند خون ناشتا اندازهگیری شده و سپس فرد محلول ۷۵ گرم گلوکز مصرف میکند.
- نرمال: کمتر از ۱۴۰
- پیشدیابت: ۱۴۰ تا ۱۹۹
- دیابت: ۲۰۰ یا بیشتر
آیا دیابت درمان دارد؟
در حال حاضر درمان قطعی برای همه انواع دیابت وجود ندارد، اما میتوان آن را بهخوبی کنترل کرد:
- دیابت نوع ۱: با انسولین
- دیابت نوع ۲: با رژیم غذایی، ورزش و دارو
- پیشدیابت: با اصلاح سبک زندگی
در این مقاله دکتر الهه زکی زاده، دکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی به شما میگوید چگونه مقاومت به انسولین را تشخیص دهیم و با روشهای موثر آن را درمان کنیم؟ + ویدئو.
نتیجهگیری
انواع دیابت شامل دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲ و پیشدیابت هستند که هرکدام دلایل و ویژگیهای متفاوتی دارند. تشخیص زودهنگام و تغییر سبک زندگی میتواند نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی این بیماری داشته باشد.