علت های مختلف کم شنوایی ناگهانی؛ علائم و روش‌های درمان

تصور کنید صبح از خواب بیدار می‌شوید و ناگهان متوجه می‌شوید صدای اطراف را از یک گوش به‌خوبی نمی‌شنوید. شاید ابتدا فکر کنید گوش‌تان گرفته یا جرم گوش باعث این مشکل شده است، اما کم شنوایی ناگهانی گاهی نشانه یک اختلال مهم در گوش داخلی است و نباید درمان آن را به تأخیر انداخت.

کم شنوایی حسی عصبی ناگهانی (SSHL) معمولاً به‌صورت سریع و طی چند ساعت تا چند روز ایجاد می‌شود و اغلب یک گوش را درگیر می‌کند. وزوز گوش، احساس پری یا گرفتگی گوش و سرگیجه نیز ممکن است همراه آن باشند. از آنجا که تشخیص و درمان زودهنگام می‌تواند شانس بازگشت شنوایی را افزایش دهد، کاهش ناگهانی شنوایی نیازمند ارزیابی فوری توسط پزشک متخصص گوش و حلق و بینی است.

همراه سایت زندگی سالم باشید.

کم شنوایی ناگهانی چیست؟

کم شنوایی ناگهانی به کاهش سریع قدرت شنوایی گفته می‌شود که ممکن است یکباره یا طی چند روز اتفاق بیفتد. در نوع حسی‌عصبی، مشکل معمولاً در گوش داخلی یا مسیر عصبی شنوایی ایجاد می‌شود.

یکی از معیارهای رایج تشخیص SSHL، کاهش حداقل ۳۰ دسی‌بل شنوایی در سه فرکانس متوالی طی حداکثر ۷۲ ساعت است. البته تشخیص نهایی فقط با معاینه و آزمایش شنوایی امکان‌پذیر است.

این عارضه ممکن است هنگام بیدار شدن از خواب مشخص شود یا فرد در طول روز متوجه شود که یک گوشش مانند گذشته صداها را دریافت نمی‌کند. وزوز گوش، سرگیجه و احساس فشار یا پری در گوش از علائم همراه احتمالی هستند.

در این مقاله به دغدغه‌ی مهمی که آیا استفاده مداوم از ایرپاد، هنذفری و وای فای باعث ایجاد تومور مغزی می‌شود؟ توسط دکتر فهیمه وهبی زاد، نورولوژیست و متخصص مغز و اعصاب،  به صورت ویدئویی می‌پردازیم.

مهم‌ترین علت های کم شنوایی ناگهانی چیست؟

پیدا کردن علت کم شنوایی ناگهانی همیشه آسان نیست. در واقع، در بیشتر موارد علت مشخصی پیدا نمی‌شود و تنها درصد محدودی از بیماران علت قابل شناسایی دارند.

با این حال، برخی بیماری‌ها و عوامل می‌توانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند.

۱. عفونت‌های ویروسی

برخی عفونت‌های ویروسی با کم شنوایی ناگهانی ارتباط دارند. آسیب ناشی از عفونت ممکن است گوش داخلی یا مسیرهای عصبی مرتبط با شنوایی را تحت تأثیر قرار دهد.

۲. بیماری‌های گوش داخلی

اختلالاتی مانند بیماری منییر می‌توانند با کاهش شنوایی، وزوز گوش و سرگیجه همراه باشند. در چنین شرایطی پزشک باید با بررسی علائم و آزمایش‌های لازم، علت اصلی را مشخص کند.

۳. بیماری‌های خودایمنی

در برخی افراد، اختلال عملکرد سیستم ایمنی می‌تواند بافت‌های گوش داخلی را تحت تأثیر قرار دهد و باعث کاهش شنوایی شود. این نوع کم شنوایی ممکن است در یک یا هر دو گوش دیده شود.

۴. مشکلات گردش خون

گوش داخلی برای عملکرد طبیعی به خون‌رسانی مناسب نیاز دارد. اختلال در جریان خون می‌تواند یکی از عوامل احتمالی آسیب به ساختارهای حساس گوش داخلی باشد.

۵. ضربه به سر

آسیب شدید سر می‌تواند به ساختارهای گوش یا مسیر شنوایی صدمه بزند و در برخی موارد باعث کاهش سریع شنوایی شود.

۶. برخی داروهای آسیب‌رسان به گوش

برخی داروها، به‌ویژه بعضی داروهای مورد استفاده برای درمان سرطان یا عفونت‌های شدید، می‌توانند اثرات سمی روی گوش داشته باشند. اگر پس از شروع مصرف دارویی جدید دچار کاهش شنوایی شدید، پزشک باید در جریان قرار گیرد.

۷. بیماری‌های عصبی

برخی اختلالات عصبی مانند ام‌اس (مولتیپل اسکلروزیس) در موارد خاص می‌توانند با مشکلات شنوایی همراه باشند و نیازمند بررسی دقیق پزشکی هستند.

۸. تومور عصب شنوایی

تومورهایی مانند نوروم آکوستیک می‌توانند مسیر عصب شنوایی را تحت تأثیر قرار دهند. به همین دلیل، به‌خصوص در کم شنوایی یک‌طرفه، پزشک ممکن است برای بررسی علل عصبی و ساختاری آزمایش‌های تصویربرداری مانند MRI را تجویز کند.

آیا جرم گوش می‌تواند باعث کم شنوایی ناگهانی شود؟

بله، اما باید بین گرفتگی گوش ناشی از جرم و کم شنوایی حسی‌عصبی ناگهانی تفاوت قائل شد.

تجمع جرم گوش می‌تواند مجرای گوش را مسدود و باعث کاهش شنوایی انتقالی کند. این نوع کاهش شنوایی با SSHL تفاوت دارد و معمولاً با برطرف شدن انسداد، شنوایی بهتر می‌شود.

به همین دلیل، اگر ناگهان احساس کردید یک گوش شما نمی‌شنود، نباید خودسرانه آن را به جرم گوش نسبت دهید. ابتدا باید توسط پزشک معاینه شوید.

آیا استرس باعث کم شنوایی ناگهانی می‌شود؟

استرس شدید می‌تواند بر وضعیت عمومی بدن و برخی علائم گوش مانند وزوز تأثیر بگذارد، اما نمی‌توان هر مورد کم شنوایی ناگهانی را به استرس نسبت داد.

اگر کاهش شنوایی به‌طور ناگهانی ایجاد شده است، حتی در صورت داشتن استرس شدید، باید علت‌های مهم‌تر توسط پزشک بررسی شوند.

آیا ورزش و بدنسازی باعث کم شنوایی ناگهانی می‌شود؟

ورزش معمولاً علت مستقیم کم شنوایی ناگهانی نیست. با این حال، برخی فعالیت‌های بسیار شدید یا شرایطی مانند ضربه به سر می‌توانند با مشکلات شنوایی همراه شوند.

بنابراین اگر پس از ورزش یا فعالیت بدنی متوجه کاهش ناگهانی شنوایی شدید، بهتر است آن را صرفاً به خستگی یا فشار ناشی از ورزش نسبت ندهید و برای بررسی پزشکی اقدام کنید.

علائم کم شنوایی ناگهانی چیست؟

کاهش شنوایی ناگهانی ممکن است تنها علامت باشد، اما برخی افراد علائم دیگری نیز تجربه می‌کنند:

• کاهش شنوایی در یک یا هر دو گوش
• احساس پری یا گرفتگی گوش
• وزوز یا صدای زنگ در گوش
• سرگیجه یا اختلال تعادل
• احساس تغییر ناگهانی در کیفیت صدا
• شنیدن صدای غیرعادی پیش از افت شنوایی

برخی افراد هنگام بیدار شدن از خواب متوجه این تغییر می‌شوند.

کم شنوایی ناگهانی چه زمانی اورژانسی است؟

هرگونه کاهش ناگهانی شنوایی باید جدی گرفته شود. اگر شنوایی یک گوش یا هر دو گوش شما به‌طور ناگهانی کاهش پیدا کرده است، منتظر نمانید تا مشکل خودبه‌خود برطرف شود.

NIDCD کم شنوایی ناگهانی را یک وضعیت پزشکی نیازمند مراجعه فوری می‌داند، زیرا تأخیر در تشخیص و درمان می‌تواند احتمال اثربخشی درمان را کاهش دهد.

کم شنوایی ناگهانی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک ابتدا گوش را معاینه می‌کند تا مشخص شود کاهش شنوایی ناشی از جرم گوش، التهاب، مایع یا سایر مشکلات گوش خارجی و میانی نیست.

پس از آن، آزمایش شنوایی (ادیومتری) برای بررسی میزان و نوع کاهش شنوایی انجام می‌شود. بسته به شرایط بیمار، ممکن است آزمایش‌های دیگری مانند MRI، آزمایش خون یا بررسی تعادل نیز لازم باشد تا علت احتمالی مشخص شود.

درمان کم شنوایی ناگهانی چیست؟

درمان به علت، شدت کاهش شنوایی و شرایط بیمار بستگی دارد. در مواردی که کم شنوایی حسی‌عصبی ناگهانی علت مشخصی ندارد، کورتیکواستروئیدها (استروئیدها) از درمان‌های اصلی هستند و هرچه زودتر استفاده شوند، احتمال اثربخشی بیشتر است. این داروها ممکن است به‌صورت خوراکی یا در برخی شرایط از طریق تزریق داخل گوش میانی تجویز شوند.

اگر علت مشخصی مانند عفونت، بیماری خودایمنی یا مصرف داروی آسیب‌رسان به گوش وجود داشته باشد، درمان متناسب با همان علت انجام می‌شود.

نکته مهم این است که خوددرمانی با کورتون یا داروهای دیگر توصیه نمی‌شود و نوع، دوز و مدت درمان باید توسط پزشک تعیین شود.

آیا کم شنوایی ناگهانی قابل درمان است؟

در برخی بیماران، شنوایی به‌صورت خودبه‌خودی یا پس از درمان تا حدی یا به‌طور کامل بازمی‌گردد. طبق اطلاعات NIDCD، حدود نیمی از افراد مبتلا ممکن است بخشی یا تمام شنوایی خود را، معمولاً در یک تا دو هفته نخست، به‌صورت خودبه‌خودی به دست آورند.

با این حال، میزان بهبودی به عوامل مختلفی مانند شدت کاهش شنوایی، وجود سرگیجه، زمان شروع درمان و علت زمینه‌ای بستگی دارد.

اگر کاهش شنوایی دائمی باقی بماند، استفاده از سمعک و در موارد شدیدتر، گزینه‌هایی مانند کاشت حلزون می‌تواند برای برخی بیماران مطرح شود.

آیا می‌توان از کم شنوایی ناگهانی پیشگیری کرد؟

از آنجا که علت بیشتر موارد SSHL مشخص نیست، پیشگیری از تمام موارد آن امکان‌پذیر نیست. با این حال، محافظت از گوش در برابر صداهای بسیار بلند می‌تواند از انواع دیگر آسیب‌های شنوایی جلوگیری کند.

برای مراقبت بهتر از شنوایی:

• در محیط‌های پر سر و صدا از محافظ گوش استفاده کنید.
• صدای هدفون و هندزفری را در سطح مناسب نگه دارید.
• مدت قرار گرفتن در معرض صداهای بلند را کاهش دهید.
• از قرار گرفتن طولانی‌مدت در کنار منابع صوتی بسیار شدید خودداری کنید.
• بیماری‌های زمینه‌ای خود را تحت کنترل داشته باشید.

قرار گرفتن طولانی یا مکرر در معرض صداهای بلند می‌تواند به سلول‌های حساس گوش داخلی آسیب بزند و باعث کم شنوایی ناشی از صدا شود.

جمع‌بندی؛ علت کم شنوایی ناگهانی چیست؟

علت کم شنوایی ناگهانی همیشه مشخص نیست و در بسیاری از موارد، پزشک علت دقیقی برای آن پیدا نمی‌کند. عفونت‌ها، بیماری‌های گوش داخلی، اختلالات خودایمنی، مشکلات گردش خون، ضربه به سر، برخی داروها و اختلالات عصبی از جمله عوامل احتمالی هستند.

مهم‌تر از پیدا کردن علت، اقدام سریع پس از شروع کاهش شنوایی است. اگر ناگهان متوجه شدید یک گوش یا هر دو گوش شما کمتر می‌شنود، آن را به جرم گوش، سرماخوردگی یا استرس نسبت ندهید و در سریع‌ترین زمان ممکن توسط متخصص گوش و حلق و بینی معاینه شوید. تشخیص زودهنگام می‌تواند فرصت بیشتری برای درمان و بازگشت شنوایی فراهم کند.

سوالات متداول درباره کم شنوایی ناگهانی

شایع‌ترین علت کم شنوایی ناگهانی چیست؟

در بسیاری از موارد علت دقیق مشخص نمی‌شود. عفونت‌ها، بیماری‌های گوش داخلی، اختلالات خودایمنی، ضربه و برخی داروها از عوامل احتمالی هستند.

آیا کم شنوایی ناگهانی خودبه‌خود خوب می‌شود؟

در برخی افراد بله. حدود نیمی از بیماران ممکن است بخشی یا تمام شنوایی خود را طی یک تا دو هفته باز یابند، اما نباید برای بهبود خودبه‌خودی صبر کرد.

آیا کم شنوایی ناگهانی خطرناک است؟

ممکن است نشانه یک مشکل مهم باشد و به همین دلیل باید آن را یک وضعیت پزشکی فوری در نظر گرفت و سریعاً بررسی کرد.

آیا جرم گوش باعث کم شنوایی ناگهانی می‌شود؟

جرم گوش می‌تواند باعث کاهش شنوایی شود، اما این حالت معمولاً انتقالی است و با کم شنوایی حسی‌عصبی ناگهانی تفاوت دارد.

درمان کم شنوایی ناگهانی چیست؟

در موارد کم شنوایی حسی‌عصبی ناگهانی با علت نامشخص، کورتیکواستروئیدها از درمان‌های اصلی هستند. درمان باید توسط متخصص و در سریع‌ترین زمان ممکن انجام شود.

آیا کم شنوایی ناگهانی فقط یک گوش را درگیر می‌کند؟

اغلب یک گوش درگیر می‌شود، اما در مواردی ممکن است هر دو گوش تحت تأثیر قرار بگیرند.