آزمایش ویروس HPV چیست و چگونه انجام میشود؟ + ویدئو
ویروس اچ پی وی (HPV) یکی از شایعترین ویروسهای منتقل شونده از طریق تماس جنسی است که میتواند بدون علامت باقی بماند یا باعث ایجاد زگیل تناسلی و حتی سرطان شود. بسیاری از افراد این سؤال را دارند که آزمایش ویروس HPV چگونه انجام میشود و آیا آزمایش خون برای تشخیص آن کافی است؟ در این مقاله، بر اساس توضیحات پزشک متخصص، انواع آزمایش ویروس اچ پی وی، دقت آنها و بهترین روشهای تشخیص این ویروس را به صورت کامل بررسی میکنیم.
گفتگوی اختصاصی مجله زندگی سالم با دکتر محمدرضا ناظر، پروفسور بیماری های عفونی
ویروس HPV چیست و چرا آزمایش آن اهمیت دارد؟
ویروس HPV یا Human Papillomavirus مجموعهای از ویروسهاست که برخی از آنها کمخطر (باعث زگیل تناسلی) و برخی پرخطر (مرتبط با سرطان دهانه رحم، مقعد و سایر نواحی تناسلی) هستند. تشخیص زودهنگام این ویروس نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی دارد.
انواع آزمایش ویروس HPV (آزمایش ویروس زگیل تناسلی)
برای تشخیص HPV، روشهای مختلفی وجود دارد که دقیقترین آنها نمونهگیری از ناحیه درگیر است.
آزمایش Multiplex HPV PCR Genotyping (دقیقترین تست)
آزمایش Multiplex HPV PCR Genotyping یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص انواع مختلف ویروس اچ پی وی است. این آزمایش قادر است ژنوتایپهای پرخطر و کمخطر HPV را شناسایی کند.
ویژگیهای این آزمایش:
- تشخیص دقیق انواع ویروس HPV
- شناسایی تیپهای پرخطر مرتبط با سرطان
- هزینه نسبتاً بالا نسبت به سایر تستها
در بسیاری از موارد مشکوک، پزشکان از این تست برای تشخیص قطعی استفاده میکنند.
آزمایش اچ پی وی در مردان
در مردان، اگر ضایعات تناسلی کاملاً مشخص و قابل مشاهده باشند، معمولاً نیازی به آزمایش نیست و تشخیص بالینی با معاینه انجام میشود. اما در موارد زیر آزمایش توصیه میشود:
- موارد مشکوک و غیرقطعی
- نیاز به مستندات پزشکی یا قانونی
- ارجاع از سوی دادگاه یا مراکز قانونی
آیا آزمایش خون برای تشخیص ویروس HPV معتبر است؟
یکی از سوالات پرتکرار کاربران این است که آیا از طریق آزمایش خون میتوان ویروس HPV را تشخیص داد؟
بر اساس نظر پزشکان:
- آزمایشهای خونی فعلی ارزش تشخیصی بالایی ندارند.
- ممکن است فردی آزمایش خون مثبت داشته باشد اما مبتلا نباشد.
- ممکن است آزمایش خون منفی باشد اما فرد به ویروس مبتلا باشد.
علت این موضوع این است که ویروس HPV معمولاً تهاجم کمی به جریان خون دارد و بیشتر در بافتهای سطحی پوست و مخاط باقی میماند.
تنها در موارد بسیار نادر و پیشرفته (مانند موارد سرطانی)، امکان تشخیص ویروس با روشهای بسیار پیشرفته Digital Multiplex PCR وجود دارد.
بهترین روش تشخیص ویروس اچ پی وی (نحوه آزمایش اچ پی وی)
بهترین روش تشخیص HPV، نمونهگیری مستقیم از ناحیه درگیر است. این نمونهگیری میتواند از:
- ضایعات تناسلی
- دهانه رحم
- نواحی مخاطی مرتبط
مقایسه روشهای تشخیص ویروس HPV
| روش آزمایش | دقت تشخیص | هزینه | کاربرد اصلی |
| معاینه بالینی | متوسط | کم | تشخیص ضایعات واضح در مردان |
| Multiplex HPV PCR Genotyping از ضایعه | بسیار بالا | زیاد | تشخیص قطعی انواع HPV |
| آزمایش خون HPV | پایین | متوسط | ارزش تشخیصی محدود |
آزمایش ویروس اچ پی وی در کدام مراکز انجام میشود؟
آزمایش HPV در بسیاری از آزمایشگاهها در دسترس است، اما به دلیل هزینه بالا معمولاً در آزمایشگاههای معتبر خصوصی انجام میشود. با این حال:
- برخی آزمایشگاههای دولتی در مراکز زنان و زایمان یا ارولوژی نیز این تست را انجام میدهند.
- در شهرهای بزرگ دسترسی به این آزمایش سادهتر است.
جمعبندی
برای تشخیص دقیق ویروس HPV، بهترین روش نمونهگیری مستقیم از ناحیه درگیر و انجام آزمایش multiplex hpv pcr genotyping است. آزمایش خون در حال حاضر ارزش تشخیصی بالایی ندارد و نمیتوان تنها بر اساس آن به تشخیص قطعی رسید. در صورت مشاهده ضایعات مشکوک یا نگرانی از ابتلا، مراجعه به پزشک و انجام آزمایش تخصصی توصیه میشود.
سوالات متداول درباره آزمایش ویروس HPV
آیا همه افراد مبتلا به HPV نیاز به آزمایش دارند؟
خیر، در مواردی که ضایعات واضح هستند، تشخیص بالینی کافی است.
آیا آزمایش HPV دردناک است؟
نمونهگیری ممکن است کمی ناراحتکننده باشد اما درد شدید ندارد.
هر چند وقت یکبار باید آزمایش HPV انجام داد؟
بسته به شرایط فرد، سن، جنسیت و توصیه پزشک تعیین میشود.
